«GURU και SHISHYA», κείμενο του Yogacharya V. Venkatesh

Στην  ινδική παράδοση, ο Guru περιγράφεται ως η αντανάκλαση, ή μάλλον η προσωποποίηση, της χωρίς όρια, αιώνιας αλήθειας που λέγεται Θεός.
Όμως στις μέρες μας , είναι δύσκολο να βρει κάνεις ένα δάσκαλο, και οι περισσότεροι από τους διαθέσιμους δασκάλους είναι απλώς εκπαιδευτές.

Πώς μπορεί κάποιος να βρει έναν Guru; Ποιος είναι Guru; Και τι διαφοροποιεί έναν Guru από ένα δάσκαλο ή εκπαιδευτή;

Ο Patanjali, στις yoga sutras λέει ότι η μάθηση μπορεί να προκύψει μόνο από τρεις πηγές, οι οποίες είναι:

  1. Εμπειρία
  2. Λογική
  3. Αναφορά σε πληροφορία

Αυτός που επιχειρεί να διδάξει βασισμένος μόνο στην αναφορά σε κάποια έτοιμη πληροφορία, είναι εκπαιδευτής.

Αυτός που συνδυάζει την αναφορική γνώση με τη λογική του, προσπαθεί με ειλικρίνεια να βιώσει το απόλυτο, και διδάσκει μόνο ό,τι έχει βιώσει ο ίδιος, είναι δάσκαλος, ή Acharya.

Ο Guru όμως, είναι αυτός που έχει την απόλυτη εμπειρία της αλήθειας, και άρα την ολοκληρωμένη γνώση. Ένας τέτοιος άνθρωπος θα γίνει ο ίδιος το σημείο αναφοράς και η βάση της λογικής για τους άλλους.  ‘Ετσι λοιπόν, κάθε Guru είναι δάσκαλος, ή μάλλον «Ο Δάσκαλος». Κι αυτό γιατί μόνο όποιος έχει βιώσει την αλήθεια στην πλήρη της διάσταση έχει τη δικαιοδοσία να τη διδάξει σε άλλους.

Εδώ τώρα προκύπτει ένα ενδιαφέρον ερώτημα. Τι λόγο έχει ο Guru να διδάξει; Δεν είναι αρκετή γι’αυτόν η εμπειρία της αλήθειας; Η απάντηση είναι απλή. Ο Guru επιλέγει να διδάξει γιατί δεν είναι εγωιστής. Ο κάθε Guru βλέπει την αντανάκλαση του εαυτού του στον καθένα. Δεν μπορεί να διαφοροποιηθεί από τους άλλους. Αγαπάει τον καθένα ανεξάρτητα από το ποιος είναι. Η Απεριόριστη, Αγνή Αγάπη είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα κάθε Guru.

Σε γενικές γραμμές , η ανθρώπινη αγάπη περιορίζεται από προσδοκίες. Συγκρατείται στο πλαίσιο σχέσεων διαφόρων ειδών και στην ευτυχία που αυτές οι σχέσεις πιθανόν μπορούν να φέρουν. Για μας, η Αγάπη είναι μια «συνετή επένδυση». Για να το πούμε διαφορετικά,  το πρόβλημα δε βρίσκεται στην Αγάπη, αλλά στις περιορισμένες μας δυνατότητες να την προβάλλουμε πάνω στους άλλους. Γι’αυτό και τέτοια αγάπη δεν μπορεί να πάει πιο πέρα από το να είναι μια προσκόλληση, που κέντρο της έχει τη δική μας προσωπικότητα. Η αγάπη του Guru όμως είναι χωρίς όρια. Αγκαλιάζει τον καθένα με τη ίδια ένταση, δεν είναι προσκόλληση, αλλά ούτε είναι και τυφλή αυτού του είδους η αγάπη. Ο Guru δε θα διστάσει να γίνει σκληρός απέναντι σε κάποιο μαθητή, αν πιστεύει ότι το χρειάζεται. Βλέπει πιο μακριά, ώστε να διακρίνει πως αυτό που τώρα φαίνεται σαν τιμωρία μπορεί να είναι μεταμφιεσμένη ευλογία για ένα μαθητή. Ο Guru είναι σαν έναν πατέρα που τιμωρεί το παιδί του για να διορθώσει τους λάθος τρόπους του. Δεν είναι στην πρόθεσή του να πληγώσει το παιδί, γιατί τότε θα πληγωθεί κι ο ίδιος. Κι όμως το κάνει για το καλό του παιδιού. Ο μαθητής πρέπει πάντα να θυμάται ότι ο Guru δε θυμώνει ποτέ, μόνο υποκρίνεται ότι θυμώνει, και η καλοσύνη του είναι χωρίς όρια.

Για να γυρίσουμε στο θέμα μας, ένας Guru διδάσκει γιατί μας αγαπάει και θέλει να μας σώσει από τις αναπόφευκτες δυστυχίες, που εμείς οι ίδιοι δεν μπορούμε να συνειδητοποιήσουμε.

Το επόμενο σημαντικό ερώτημα είναι, ποιον διδάσκει; Οποιονδήποτε το αξίζει.

Η τάση του Guru να διδάξει ξεπρνάει τα όρια του χρόνου και του χώρου. Ένας άνθρωπος άξιος – ανεξαρτήτως ηλικίας, θρησκείας, κοινωνικής τάξης, εθνικότητας – σίγουρα θα πάρει αυτό που του αξίζει.
Ένας Guru δε δεσμεύεται από προκαταλήψεις, αφου πάντα έχει για κέντρο του την αλήθεια και όχι τη σχετική πραγματικότητα της κάθε στιγμής που γεννά τις προκαταλήψεις. Πάνω απ’όλα, ο Guru είναι πέρα από κάθε πειρασμό. Η γνώση του δεν μπορεί να εξαγοραστεί. Οι πειρασμοί μπορούν να δελεάσουν μόνο αυτούς που αγαπάνε μονάχα τον εαυτό τους, και ίσως ακόμα λίγα κοντινά και αγαπημένα πρόσωπα. Όπως όμως αναφέραμε και νωρίτερα, η αγάπη του Guru εκτείνεται σε κάθε μορφή δημιουργίας –  από το άτομο μέχρι το άπειρο.  Είναι αμερόληπτος, γι’αυτόν λάσπη ή χρυσός δεν κάνει καμιά διαφορά. Ενώ σέβεται τις δεσμεύσεις που αναλαμβάνει και εκπληρώνει τα καθήκοντά του, βρίσκεται πέρα από τον περιορισμένο εαυτό του και δεν προσκολλάται σε αυτά.

Τι μπορεί να δελεάσει έναν τέτοιον άνθρωπο;;;

Υπάρχει όντως μόνο ένα πράγμα… Ένας ειλικρινής, ικανός και αφοσιωμένος αναζητητής της γνώσης – ένας shishya. Ο shishya είναι κάποιος που του αξίζει να μαθητεύει δίπλα σε ένα Guru, γιατί διαθέτει αληθινό ενδιαφέρον για το αντικείμενο.  Αυτό σημαίνει ότι είναι πάντα ενεργητικός και αποστασιοποιημένος από τα αποτελέσματα της προσπάθειάς του. Επιθυμεί να μελετήσει το αντικείμενο γιατί το αγαπάει, και όχι για να κερδίσει τα πιθανά οφέλη από αυτό. Ειναι ένας αληθινός αναζητητής, και γι’αυτό αξίζει την καλύτερη γνώση. Επίσης πρέπει να είναι αντάξιος του  Guru, ο οποίος αποτελεί ένα θησαυρό γνώσης. Πριν όμως ο Guru του περάσει αυτόν το θησαυρό γνώσης,  δοκιμάζει το μαθητή με ένα εκατομμύριο τρόπους. Ο μαθητής πρέπει να θυμάται τότε ότι η διδασκαλία δεν είναι προσωπική υποχρέωση του Guru. Αντίθετα, διδάσκει μόνο γιατί θέλει η γνώση να περάσει στα χέρια που το αξίζουν. Στα χέρια αυτού που διαθέτει υπομονή, αντοχή και γνωρίζει την αληθινή αξία της. Συνεπώς ο Guru έχει κάθε δικαίωμα να εξακριβώσει την αξία του μαθητή. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο μαθητής δεν πρέπει να αφήνει το εγώ του να πληγώνεται. Το εγώ είναι η ρίζα κάθε καταστροφής. ‘Οταν ο μαθητής πλησιάζει έναν αληθινό Guru,θα πρέπει να υπονομεύσει το εγώ του και να μην προβάλει αντίσταση – τουλάχιστον προσωρινά – μέχρι να αρχίσει να βλέπει την αλήθεια. Να θυμάστε, πονάει πολύ όταν αρχίζει να έρχεται η σοφία, είναι όμως απαραίτητη για τη Ζωή. Γι’αυτό ένας ειλικρινής αναζητητής πρέπει να είναι έτοιμος να υποταχθεί. Πριν όμως δεχτεί ένα Guru, πρέπει να είναι σίγουρος ότι είναι αληθινός Guru. Ο αληθινός μαθητής δε δέχεται καλουπωμένη, προκατασκευασμένη διδασκαλία. Γι’αυτόν η διαδικασία της μάθησης δεν είναι η εμπειρία στην αίθουσα διδακαλίας, αλλά η ζωή.

Εμπιστοσύνη, Αποφασιστικότητα, Ειλικρίνεια, Αντοχή, Αντίληψη, και πάνω απ’όλα, μια έντονη και συνεχής λαχτάρα για συνειδητοποίηση της αλήθειας είναι οι βασικές αρετές του shishya.

Εν κατακλείδι, μια στροφή από την Katopanishad;

ASHCHARYO VAKTA KUSHLOSYA LABDHA
ASHCHARYO GNYATA KUSHLANUSHISHTAHA

Αυτός που διδάσκει θα πρέπει να είναι εξαιρετικός, και αυτός που μαθαίνει εξίσου ικανός.

Μόνο έτσι αποκτά νόημα η σχέση μεταξύ Guru και Shishya.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s